Trong Bản xếp hạng chỉ số Phát triển Con người (HDI-Human Development Index) năm 2010 của Chương trình Phát triển Liên Hiệp Quốc (UNDP), quốc gia đứng đầu là Na Uy, kế tiếp là Úc. Những người Việt đang sống và học tập tại Úc nghĩ gì về thứ hạng này?
Thành phố Sydney- Úc. Dù chỉ mới được chính thức thành lập cách nay 110 năm (1/1/1901) Úc đã là một quốc gia tiên tiến trên thế giới về nhiều mặt, là nơi ‘lý tưởng để sống’.
Kẻ ‘đương nhiên’, người ‘ngạc nhiên’!
Trong khi một số người Việt đang sinh sống, làm việc và học tập ở Úc coi việc Úc được xếp hạng nhì trong bảng xếp hạng của UNDP là chuyện ‘đương nhiên’ thì cũng có người ‘ngạc nhiên’.
Anh Vũ Anh Minh, sinh viên du học ở Melbourne gần 3 năm, nằm trong nhóm sau. Anh cho hay mặc dù cuộc sống ở Úc, đặc biệt tại những nơi anh biết như Melbourne và Sydney, là ‘tuyệt vời’ thế nhưng theo chủ quan cá nhân anh, ‘ Úc còn thiếu một số điều tích cực’.
Một trong số những điều đó là có vẻ như người dân Úc thiếu năng động. Nhiều người Việt từng có dịp sinh sống ở Úc hoặc tại nhiều nước khác như Hoa Kỳ, Anh, Pháp... đồng ý với nhận xét của Minh. Họ cho rằng so với người dân tại một số quốc gia khác ‘làm việc đêm ngày’ thì người Úc khá ‘nhàn nhã’ và có vẻ thích hưởng thụ nhiều hơn là làm việc.
Chị Quốc Anh, người ở Úc gần 27 năm cho hay ngày mới qua Úc, cảm giác đầu tiên của chị là ‘nước Úc là một quốc gia thật êm ả và người dân thì có cuộc sống ít bon chen’.
Nhưng đối với anh Lê Hoàng, hiện học tại Đại học Quốc gia Úc (ANU) ở Canberra và đã ở Úc gần 5 năm cho biết anh không ngạc nhiên lắm với thứ hạng HDI cao của Úc vì “Úc từng nhiều lần nằm trong top 5 những quốc gia đáng sống nhất trên thế giới”.
Chị Nguyễn Lê Hoàng Anh, hiện cư ngụ tại Melbourne và ở Úc hơn 32 năm cũng đồng ý với anh Lê Hoàng. Qua những lần làm ăn buôn bán ở nước ngoài, đặc biệt tại vài nước ở Châu Á và Châu Âu, chị Hoàng Anh có dịp tìm hiểu nếp sống cũng như những khó khăn và thuận lợi của người dân, chị thấy Úc có nhiều ưu điểm hơn những nước chị từng có dịp đi lại. Ví dụ riêng trong lĩnh vực môi sinh, người ta có thể thấy được sự vượt trội của nước Úc. Chị Dương Hà, người vừa qua Úc lần đầu để thăm con học tại Đại học RMIT, Melbourne cho hay sự việc gây ấn tượng đầu tiên ngay khi vừa ra khỏi phi trường là không khí Úc hết sức trong lành, thoáng đãng và người dân Úc khá thân thiện.
Dân Úc “thân thiện, tuân thủ luật pháp”
Về điểm thân thiện thì có lẽ đây là cảm nhận của hầu hết mọi người khi đặt chân tới nước Úc.
Anh Lê Thanh Bình cho biết anh vẫn còn nhớ như in về chuyện hỏi thăm đường xá khi lần đầu tiên đặt chân tới Melbourne cách nay 25 năm. Vừa chân ướt chân ráo tới hostel Midway ở vùng Maribyrnong hôm trước thì hôm sau anh đã thử lên ‘City’ (khu trung tâm của thành phố) xem cảnh quang rồi bị lạc đường. Anh Bình cho biết anh rất lo sợ vì trình độ tiếng Anh lúc đó rất ít ỏi của mình. Điều anh ngạc nhiên là được người chỉ đường tận tình giúp đỡ đưa anh đi qua nhiều dãy nhà đến tận ga xe lửa, sau đó bắt tay chào rồi đi về hướng khác.
Một trong những điểm tốt căn bản của Úc chính là người dân Úc tuân thủ pháp luật rất tự giác. Anh Trần Văn Hoàng cho biết mặc dù các con anh đang học ở Sydney vẫn kể cho anh nhiều điều hay về nước Úc nhưng anh ‘không ngờ’ thú vị đến như vậy. “Một đêm nọ khoảng gần 3 giờ sáng, tôi ngạc nhiên thấy các chiếc xe đều dừng khi đèn đỏ ở ngã tư đường dù khi ấy hoàn toàn vắng người và xe cộ”.
Người Úc tuân thủ nghiêm khắc luật lệ giao thông chỉ là một mảng rất nhỏ trong bức tranh tuân thủ luật pháp rộng lớn. Nhiều người đã và đang sống tại Úc cho rằng một trong những điều căn bản giúp nước Úc tiên tiến về nhiều mặt, kể cả kinh tế, giáo dục, xã hội chính là nước này có một nhà nước pháp quyền thực sự . Ngoài ra Úc còn có một cơ chế rất tốt giúp người dân tự giác tuân thủ pháp luật. Anh Lê Hoàng cho ví dụ ở Úc, mọi công việc đều được giải quyết rất nhanh gọn, và ‘không có chuyện dựa trên tình cảm hay sự quen biết’.
An ninh và an sinh xã hội
Úc là quốc gia đa văn hóa, đa chủng tộc song thỉnh thoảng cũng có những vụ tấn công người nước ngoài. Trong khoảng từ giữa năm 2009 đến đầu năm 2010, ở Úc xảy ra những vụ sinh viên Ấn Độ bị bạo hành khiến dư luận xôn xao.
Một thanh niên Ấn, anh Raja Kumar Katram, 24 tuổi, từng bị tấn công nhưng cho biết “Úc không phải là quốc gia kỳ thị và đa phần người dân Úc rất thân thiện”.
Theo Raja, vụ bạo hành khiến anh phải nằm nhà thương chỉ là trường hợp riêng lẻ do một nhóm thanh niên côn đồ say rượu thực hiện. Nhiều người Ấn sinh sống tại Melbourne và Sydney tỏ ra khá bình thản và cho Bay Vút biết họ vẫn xem Úc là ”nơi ở yên tĩnh” của họ.
Nhìn chung, người dân ở Úc sống trong sự an tâm vì được bảo đảm không chỉ bằng hệ thống an ninh mà còn ở điều kiện an sinh xã hội khá tốt.
Chị Trần Thị Kim Cúc, một nữ doanh nhân ở ba thành phố Melbourne, Sydney và Adelaide, cho biết ngày mới tới Úc cách hay 30 năm, chị đã từng phải nhận trợ cấp thất nghiệp của Chính phủ Úc trong một thời gian ngắn.
Nay là một người có thành công nhất định trong một số lãnh vực kinh doanh khác nhau, chị Kim Cúc cho biết dù phải đóng thuế thu nhập rất nhiều nhưng chị không cảm thấy khó chịu vì “hồi xưa đến nước Úc chỉ có hai bàn tay trắng và nhận được giúp đỡ, nay mình kinh doanh tốt thì đóng thuế lại để giúp người khác âu cũng là lẽ công bằng. Biết đâu chính con cái mình sẽ thụ hưởng về sau này’.
Chị Cúc cũng cho biết nếu có thất bại và phải bắt đầu lại từ đầu thì chị cũng “không có gì phải lo lắng vì đã có hệ thống an sinh xã hội chăm sóc cho mình”. Đây cũng là chỗ dựa trấn an cuộc sống của những người dân nhập cư đến Úc.
Vẫn có tiêu cực
Tuy nhiên, không phải mọi người gốc Việt ở Úc đều hài lòng với cuộc sống: số tội phạm người Việt đang thụ án, đa số liên quan tới ma túy, trong các nhà tù của Úc khá cao. Đây là nỗi nhức nhối của nhiều người Việt, trong đó có ông Nguyễn Thế Phong, Chủ tịch Cộng đồng Người Việt Tự do Liên bang Úc Châu.
Ông Phong cho biết ban lãnh đạo Cộng đồng đã nhiều lần họp với giới chức chính quyền để mong giải quyết vấn đề. Cuối tháng 11 vừa qua, cảnh sát Úc và New Zealand đồng loạt tung ra chiến dịch truy quét ở nhiều nơi trên lãnh thổ hai nước và đã phá vỡ được các tổ chức liên quan tới các hoạt ma túy và trồng cần sa có trị giá lên tới hàng trăm triệu đô la. Hầu hết những người bị bắt trong vụ này đều là người Việt, đa số tạm cư bất hợp pháp trên đất Úc.
Nhìn chung, người Việt ở Úc lâu năm có thể kể ngay lập tức nhiều điểm tích cực ở Úc và ít điều xấu hoặc tiêu cực. Việc Úc được xếp hạng nhì trên bản xếp hạng HDI của Liên Hiệp Quốc là hợp lý.
* HDI là bảng sắp hạng về sự phát triển của hàng trăm nước trên thế giới
dựa trên nhiều dữ kiện khác nhau như y tế, giáo dục, sự bình đẳng giới
tính, mức lương trung bình ... Trong số 169 nước được UNDP sắp hạng HDI,
Việt Nam đứng thứ 113, Lào 122, Campuchia 124, Trung Quốc 89, Hongkong
21, Thái Lan 92, Singapore 27, Malaysia 57, Hàn Quốc 12, Ấn Độ, 119, Hoa
Kỳ 4, New Zealand 3, Nga 65, Đức 10, Pháp 14, Anh 26, Canada 8 và nước
xếp hạng chót là Zimbabwe.
Theo Bay Vút
