“Có nên từ bỏ đại học để du học nghề?” là chủ đề được một số du học sinh tại Melbourne đặt ra trên một diễn đàn sinh viên. Chủ đề trên xuất phát từ câu chuyện của một bạn trẻ đang dự định du học Úc.
“Gia đình tôi chỉ có thể cung cấp học phí cho năm đầu tiên mà thôi. Còn việc ăn ở là do cô của tôi chu cấp. Sau khi đã tham khảo ý kiến của nhiều bạn về vấn đề làm thêm có thể trang trải học phí hay không thì tôi biết rằng đó là điều không thể trong tình hình kinh tế hiện nay. Tôi có nên chuyển sang học nghề để giảm bớt chi phí và thời gian học hay không?”
Theo sau lời tâm sự này là hàng loạt những câu hỏi khác của những bạn cùng chung hoàn cảnh. Ngoài vấn đề chi phí và thời gian học tập, chuyện bằng cấp cũng được đặt lên bàn cân. “Bằng của trường dạy nghề và bằng đại học - cái nào khi đi xin việc sẽ có lợi hơn? Nếu như học nghề rẻ hơn một chút nhưng khi đi xin việc không có lợi thì cũng bằng hòa...”
“Gia đình tôi chỉ có thể cung cấp học phí cho năm đầu tiên mà thôi. Còn việc ăn ở là do cô của tôi chu cấp. Sau khi đã tham khảo ý kiến của nhiều bạn về vấn đề làm thêm có thể trang trải học phí hay không thì tôi biết rằng đó là điều không thể trong tình hình kinh tế hiện nay. Tôi có nên chuyển sang học nghề để giảm bớt chi phí và thời gian học hay không?”
Theo sau lời tâm sự này là hàng loạt những câu hỏi khác của những bạn cùng chung hoàn cảnh. Ngoài vấn đề chi phí và thời gian học tập, chuyện bằng cấp cũng được đặt lên bàn cân. “Bằng của trường dạy nghề và bằng đại học - cái nào khi đi xin việc sẽ có lợi hơn? Nếu như học nghề rẻ hơn một chút nhưng khi đi xin việc không có lợi thì cũng bằng hòa...”
Yêu cầu đầu vào, chi phí và thời gian học tập
TAFE (Technical and Further Education) là hệ thống giáo dục và đào tạo nghề lớn nhất tại Úc. Những cơ sở giáo dục này được chính phủ giám sát chặt chẽ để bảo đảm chất lượng khóa học và chương trình giảng dạy. Mỗi học viện TAFE có trên 250 khóa học cao đẳng nghề được công nhận trên toàn thế giới.
Sinh viên tốt nghiệp sẽ được cấp những bằng cấp nằm trong hệ thống văn bằng Úc n
hư: Diploma (tương đương với bằng cao đẳng ở Việt Nam) hoặc Advanced Diploma (cao đẳng cấp cao) là bước chuyển tiếp cho những ai muốn tiếp tục học lên đại học; chứng chỉ nghề từ I đến IV được xây dựng dựa trên yêu cầu đào tạo những kỹ năng phục vụ theo từng ngành nghề chuyên biệt. Để có chứng chỉ, học viên cần học trong khoảng vài tuần đến vài tháng tùy thuộc vào chương trình. Trong khi đó, các khóa học cao đẳng thường kéo dài 1-2 năm.
Quốc Thắng, hiện đang học học kỳ thứ ba chuyên ngành Quản trị Nhà hàng và Khách sạn (Hospitalilty Management) tại trường TAFE Box Hill, cho biết: “Thắng chọn học TAFE vì yêu cầu đầu vào, đặc biệt là tiếng Anh, dễ hơn so với đại học. Mình không chắc là có theo kịp chương trình học thời gian đầu hay không. Để thích nghi với môi trường học tập mới như nghe thầy cô giảng bài, giao tiếp với bạn bè hiệu quả... đòi hỏi một khoảng thời gian nhất định.”
Cùng chung suy nghĩ với Thắng, Hiền, vừa tốt nghiệp chương trình Advance Diploma ngành Kế toán tại trường Holmesglen, chia sẻ: “Trước đây ở Việt Nam, Hiền theo học ngành công nghệ thông tin. Sang Úc Hiền đổi ngành vì không chắc có theo được chương trình học hay không. Với Hiền thì ngành kế toán có vẻ dễ học hơn, cơ hội việc làm sau khi ra trường cũng tương đối nhiều. Ngoài ra, Hiền còn được lợi là tiết kiệm chi phí và thời gian học tập.”
Để được nhận vào học chương trình Diploma, học viên cần có bằng tốt nghiệp trung học phổ thông ở Việt Nam và điểm IELTS tối thiểu là 4.5 (General Training module). Yêu cầu tiếng Anh đầu vào tại các trường TAFE là 5.5, vì vậy những học viên chưa đủ điểm có thể theo học chương trình Anh văn tại đây để đạt đến trình độ IELTS đòi hỏi.
Sinh viên tốt nghiệp sẽ được cấp những bằng cấp nằm trong hệ thống văn bằng Úc n
hư: Diploma (tương đương với bằng cao đẳng ở Việt Nam) hoặc Advanced Diploma (cao đẳng cấp cao) là bước chuyển tiếp cho những ai muốn tiếp tục học lên đại học; chứng chỉ nghề từ I đến IV được xây dựng dựa trên yêu cầu đào tạo những kỹ năng phục vụ theo từng ngành nghề chuyên biệt. Để có chứng chỉ, học viên cần học trong khoảng vài tuần đến vài tháng tùy thuộc vào chương trình. Trong khi đó, các khóa học cao đẳng thường kéo dài 1-2 năm. Quốc Thắng, hiện đang học học kỳ thứ ba chuyên ngành Quản trị Nhà hàng và Khách sạn (Hospitalilty Management) tại trường TAFE Box Hill, cho biết: “Thắng chọn học TAFE vì yêu cầu đầu vào, đặc biệt là tiếng Anh, dễ hơn so với đại học. Mình không chắc là có theo kịp chương trình học thời gian đầu hay không. Để thích nghi với môi trường học tập mới như nghe thầy cô giảng bài, giao tiếp với bạn bè hiệu quả... đòi hỏi một khoảng thời gian nhất định.”
Cùng chung suy nghĩ với Thắng, Hiền, vừa tốt nghiệp chương trình Advance Diploma ngành Kế toán tại trường Holmesglen, chia sẻ: “Trước đây ở Việt Nam, Hiền theo học ngành công nghệ thông tin. Sang Úc Hiền đổi ngành vì không chắc có theo được chương trình học hay không. Với Hiền thì ngành kế toán có vẻ dễ học hơn, cơ hội việc làm sau khi ra trường cũng tương đối nhiều. Ngoài ra, Hiền còn được lợi là tiết kiệm chi phí và thời gian học tập.”
Để được nhận vào học chương trình Diploma, học viên cần có bằng tốt nghiệp trung học phổ thông ở Việt Nam và điểm IELTS tối thiểu là 4.5 (General Training module). Yêu cầu tiếng Anh đầu vào tại các trường TAFE là 5.5, vì vậy những học viên chưa đủ điểm có thể theo học chương trình Anh văn tại đây để đạt đến trình độ IELTS đòi hỏi.
Đại học và cơ hội nghề nghiệp
Thông thường thì sinh viên hoàn thành chương trình Advanced Diploma (hai năm) có thể được chuyển tiếp lên đại học và sẽ mất thêm một đến hai năm để hoàn tất chương trình tùy theo trường và ngành học.
“Sau khi hoàn tất khóa học ở Holmesglen, Thắng sẽ nộp đơn xin visa thường trú (PR) và tiếp tục học lên đại học. Khi đó chi phí học sẽ nhẹ nhàng hơn”. Đó là cách tính của Thắng để có thể đạt được mơ ước của mình. Khi đã có PR trong tay, học phí đại học giảm được một nửa hoặc 2/3 học phí một môn học so với mức học phí của sinh viên quốc tế.
Ngoài giờ học, hiện Thắng đang làm thêm tại một cửa hàng bánh. Thắng cho biết cơ hội việc làm trong ngành của mình là khá nhiều tại Úc. Ngoài bằng cấp (bằng TAFE hay bằng
đại học), cơ hội việc làm còn phụ thuộc vào những yếu tố khác như thị trường lao động và khả năng của mỗi cá nhân. “Còn một học kỳ nữa là Thắng kết thúc khóa học. Công việc hiện giờ giúp Thắng tích lũy kinh nghiệm cho công việc tương lai sau khi hoàn thành việc học tại Box Hill. Ngoài ra, do làm đúng công việc chuyên ngành đang học nên đây cũng là cách để Thắng được cộng thêm điểm khi nộp đơn xin PR.”
Tuy nhiên, theo Thắng, nếu về Việt Nam làm việc thì có sự khác nhau giữa bằng TAFE và bằng đại học. “Có thể là do quan niệm của người Việt Nam như vậy. Thắng đã từng làm cho một công ty nước ngoài ở Việt Nam trong ba năm. Khi những nhân viên vừa tốt nghiệp các trường Đại học Bách khoa hay Khoa học Tự nhiên vào làm việc, Thắng có nhiệm vụ huấn luyện cho họ những kỹ năng kỹ thuật thực tế và sử dụng công nghệ vì Thắng đã có kinh nghiệm trong việc này. Tuy nhiên, chỉ sau một năm, mức lương của họ lại vượt hơn Thắng và họ được đề bạt vào những vị trí cao hơn. Còn Thắng thì vẫn đứng yên một chỗ. Trong những lần tán gẫu với bạn bè thì họ bảo rằng do Thắng không có bằng đại học...”
“Sau khi hoàn tất khóa học ở Holmesglen, Thắng sẽ nộp đơn xin visa thường trú (PR) và tiếp tục học lên đại học. Khi đó chi phí học sẽ nhẹ nhàng hơn”. Đó là cách tính của Thắng để có thể đạt được mơ ước của mình. Khi đã có PR trong tay, học phí đại học giảm được một nửa hoặc 2/3 học phí một môn học so với mức học phí của sinh viên quốc tế.
Ngoài giờ học, hiện Thắng đang làm thêm tại một cửa hàng bánh. Thắng cho biết cơ hội việc làm trong ngành của mình là khá nhiều tại Úc. Ngoài bằng cấp (bằng TAFE hay bằng
đại học), cơ hội việc làm còn phụ thuộc vào những yếu tố khác như thị trường lao động và khả năng của mỗi cá nhân. “Còn một học kỳ nữa là Thắng kết thúc khóa học. Công việc hiện giờ giúp Thắng tích lũy kinh nghiệm cho công việc tương lai sau khi hoàn thành việc học tại Box Hill. Ngoài ra, do làm đúng công việc chuyên ngành đang học nên đây cũng là cách để Thắng được cộng thêm điểm khi nộp đơn xin PR.”Tuy nhiên, theo Thắng, nếu về Việt Nam làm việc thì có sự khác nhau giữa bằng TAFE và bằng đại học. “Có thể là do quan niệm của người Việt Nam như vậy. Thắng đã từng làm cho một công ty nước ngoài ở Việt Nam trong ba năm. Khi những nhân viên vừa tốt nghiệp các trường Đại học Bách khoa hay Khoa học Tự nhiên vào làm việc, Thắng có nhiệm vụ huấn luyện cho họ những kỹ năng kỹ thuật thực tế và sử dụng công nghệ vì Thắng đã có kinh nghiệm trong việc này. Tuy nhiên, chỉ sau một năm, mức lương của họ lại vượt hơn Thắng và họ được đề bạt vào những vị trí cao hơn. Còn Thắng thì vẫn đứng yên một chỗ. Trong những lần tán gẫu với bạn bè thì họ bảo rằng do Thắng không có bằng đại học...”
